آخرین اخبار

کانال تلگرام

telegram2
خانه / اخبار ویژه / نمازجمعه ۷ دی صادقیه تهران

نمازجمعه ۷ دی صادقیه تهران

ارسال شده توسط رویال از تهران

به گزارش سنی دیلی، خطبه هفتصدونودوچهارمین(۷۹۴) نمازجمعه اهل سنت صادقیه تهران، بتاریخ(۷) آبان ۱۳۹۷ برگزار گردید که موضوع این خطبه :برخی از احکام نذر در اسلام

احکام نذر یا نذورات در کتابهای فقهی بسیار گسترده است که ما در این خطبه تعدادی از آنها را خدمت شما نمازگزاران بزرگوار عرض می کنیم:
۱ – تعریف نذر: نذر ، انجام کار خیری است که انسان مسلمان با به زبان آوردن آن یا از دل گذراندن آن بر خود واجب می کند.
۲ – حکم وجوب وفا به نذر : وفا به نذر صحیح واجب است چنانچه خداوند می فرماید: {وَلْیُوفُوا نُذُورَهُمْ} [الحج: ۲۹].«و به نذرهایشان وفا کنند»
۳ – مشروعیت نذر: نذر به سه دلیل کتاب خدا ، سنت رسول خدا صلی الله علیه وعلی آله وصحبه وسلم و اجماع مسلمانان، مشروع شده است:
۱) مشروعیت نذر در کتاب خدا: خداوند می فرماید: {وَمَا أَنفَقْتُم مِّن نَّفَقَهٍ و هر انفاقى که انجام دهید أَوْ نَذَرْتُم مِّن نَّذْرٍ و هر نذرى که ببندید فَإِنَّ اللَّهَ یَعْلَمُهُ} [البقره: ۲۷۰] به راستى خداوند آن را مى داند. یعنی خداوند نیت های نیک آنان را می داند و پاداش آنها را می دهد هر چند که عمل نیک به اندازه ذره ای باشد، و پاداش آن نزد وی ضایع نمی شود.الله متعال در آیه ۷ سوره انسان کسانی را که به نذرشان وفا می کنند، ستوده است: {یُوفُونَ بِالنَّذْرِ به نذر وفا می کنند وَیَخَافُونَ یَوْمًا کَانَ شَرُّهُ مُسْتَطِیرًا} [انسان: ۷] و از روزى که شرّش دامن گستر است، مى ترسند »الله متعال در سوره توبه کسانی را که به نذر شان وفا نمی کنند توبیخ کرده و می فرماید: وَمِنْهُم مَّنْ عَاهَدَ اللَّهَ و کسانى از آنان هستند که با خداوند پیمان بسته اند لَئِنْ آتَانَا مِن فَضْلِهِ که اگر از فضل خویش به ما [چیزى] بدهد،لَنَصَّدَّقَنَّ حتما صدقه مى دهیم وَلَنَکُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِینَ (۷۵) و از درستکاران خواهیم بود {فَلَمَّا آتَاهُم مِّن فَضْلِهِ آن گاه وقتى که خداوند از فضل خویش به آنان بخشید بَخِلُوا بِهِ در آن بخل ورزیدند وَتَوَلَّوا وَّهُم مُّعْرِضُونَ (۷۶) و اعراض کنان روى برتافتند فَأَعْقَبَهُمْ نِفَاقًا فِی قُلُوبِهِمْ إِلَى یَوْمِ یَلْقَوْنَهُ بِمَا أَخْلَفُوا اللَّهَ مَا وَعَدُوهُ وَبِمَا کَانُوا یَکْذِبُونَ (۷۷) (تَّوْبَه / ۷۵ – ۷۷) پس به [سزاى] آنکه با خداوند در آنچه با او وعده کرده بودند خلاف کردند و به [کیفر] آنکه دروغ مى گفتند، [خداوند نیز] تا روزى که به لقاى او رسند، نفاق را در دلشان [سرانجام این کار] شان قرار داد.
۲)مشروعیت نذر در سنت رسول خدا :رسول خدا صلی الله علیه وعلی آله وصحبه وسلم فرموده اند: «مَنْ نَذَرَ أَنْ یُطِیعَ اللَّهَ فَلْیُطِعْهُ کسیکه نذر به طاعت خدا نمود، نذرش را بجا بیاورد وَمَنْ نَذَرَ أَنْ یَعْصِیَ اللَّهَ فَلا یَعْصِهِ». (بخاری) .« و اگر نذر به معصیت کرد، بر آن عمل نکند» سیدنا عمر رضى الله عنه می فرماید : به رسول الله صلى الله علیه و سلم گفتم : در جاهلیت نذر کرده ام تا یک شب در مسجد الحرام اعتکاف کنم . ایشان فرمودند :أَوْفِ بِنَذْرِکَ (بخاری ومسلم) نذرت را ادا کن
۳)َأَمَا دلیل اجْمَاع در نذر: ابْنُ رُشْد در بدایه المجتهد وَ ابْنُ قُدَامَه هم در المغنی ، صحت نذر و لزوم وفای به آن را اجماع صحابه و مسلمانان دانسته اند.
۴ – قرآن نذر مادر سیدتنا مریم و نذر خود سیدتنا مریم را ذکر فرموده است: {إِذْ قَالَتِ امْرَأَهُ عِمْرَانَ آن گاه که زن عمران گفت: رَبِّ إِنِّی نَذَرْتُ لَکَ مَا فِی بَطْنِی مُحَرَّرًا « پروردگارا، من آنچه را که در شکم خود دارم- آزاد [از هر شرطى]- براى تو نذر کرده ام فَتَقَبَّلْ مِنِّی إِنَّکَ أَنْتَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ [آل عمران: ۳۵] پس از من بپذیر. تویى که شنواى دانایى ». و خداوند به خود مریم هم امر فرمود: فَإِمَّاتَرَیِنَّ مِنَ الْبَشَرِ أَحَدًا و اگر از آدمیان کسى را ببینى فَقُولِی إِنِّی نَذَرْتُ لِلرَّحْمَنِ صَوْمًا ، بگو: به راستى که من براى [خداوند] رحمان روزه نذر کرده ام فَلَنْ أُکَلِّمَ الْیَوْمَ إِنْسِیًّا [مریم: ۲۶]و بنا بر این، امروز با هیچ انسانى سخن نخواهم گفت ».
۵ – حکم فوری بودن وفا به نذر مشروط پس از تحقق شرط : برخی از علما گفته اند :اگر نذر کننده ای نذرش را مشروط به موردی مانند شفای بیمار یا برگشت مسافر از سفر کرد پس از تحقق شدن شرط بهتر است فوراً به نذرش وفا نماید؛ با تأخیر گناهی بر او نیست.
۶- حکم وفا به نذر معصیت:هر گونه نذری که در آن معصیت خدا باشد بنا به رای جمهور فقهاء در اینگونه نذرها وفای بدان حرام است،اما بعنوان تنبیه و زجر و سخت گیری، واجب است که کفاره یمین بدهند.مثلا نذری که مخالف رعایت عدالت و مساوات میان فرزندان باشد صحیح نیست. یعنی هرگونه نذری که حاوی برتری بخشیدن به بعضی از ورثه در مقابل دیگر وارثان باشد صحیح نیست،.سعیدبن مسیب گوید: میان دو برادر انصاری بر سر میراث مشاجره بروز کرد یکی از آن دو سهم خود را خواست، برادر دیگر گفت: اگر باری دیگری تقاضای تقسیم میراث کنی تمام اموالم را نذر در کعبه می کنم، عمر گفت: کعبه از تو بی نیاز است کفاره سوگند را پرداخت کن و در معصیت پروردگار و قطع صله رحم و در چیزی که مالک آن نیستی نذر مکن». (روایت از ابوداود).
۷- حکم نذری که در شکل سوگند صورت می گیرد :در کتاب «الروضه» گفته است: علما درباره نذری که در شکل سوگند صورت می گیرد اختلاف نظر دارند، اصح دو قول شافعی این است که چنین نذری به منزله سوگند است و در صورت عدم وفا به آن باید کفاره سوگند را بپردازد.و مذهب مشهور ابوحنیفه این است که وفا به آن بر وی واجب است.مانند اینکه بگوید: اگر با فلانی صحبت کنم آزاد کردن برده ای بر من نذر باشد، یا بگوید: هرگاه داخل منزل شدم بر من نذر باشد روزه بگیرم یا نماز بخوانم، چنین نذری در شکل سوگند بوده، زیرا قصد او خودداری از انجام کاری است به مانند شخصی که سوگند می خورد .
۸ – حکم وفا به نذر مباح : ابن عباس گوید: «روزی رسول خداص مشغول خواندن خطبه بود متوجه شد که نفری در گرمای آفتاب ایستاده است، فرمود: کیست؟ عرض کردند: ابو اسرائیل است نذر کرده در گرمای آفتاب بایستد و ننشیند و زیر سایه نرود و با کسی صحبت نکند و روزه باشد، فرمودند: مُرْهُ فَلْیَتَکَلَّمْ وَلْیَسْتَظِلَّ وَلْیَقْعُدْ وَلْیُتِمَّ صَوْمَهُ به او بگو: صحبت بکند و از سایه استفاده نماید و بنشیند، و روزه را تمام نماید». (بخاری).
۹ – وفا به نذری که در توان شخص نیست، واجب نیست؛ به دلیل روایت انس که رسول خداص پیرمردی را دید که به کمک دو پسرش، تلو تلو راه می رفت ، فرمود: مَا بَالُ هَذَا « «این مرد را چه شده است؟» عرض کردند: نذر کرده است با پای پیاده به کعبه برود، فرمود: إِنَّ اللَّهَ عَنْ تَعْذِیبِ هَذَا نَفْسَهُ لَغَنِیٌّ خداوند نیازی ندارد که این شخص، این همه خود را به زحمت ومشقت اندازد وَأَمَرَهُ أَنْ یَرْکَبَ لذا به او امر کرد سواره راه رود». (متفق علیه).
۱۰ -حکم کسی که بر امری طاقت فرسا نذر کند:۱- باید بدان وفا کند:شافعی در اصح دو قول خود گوید: در صورت عدم وفا به آن، ذبح گوسفندی بر وی واجب است. ۲- بنابر مذهب بعضی از علما وفا به آن بر وی واجب نیست مگر از روی احتیاط، به دلیل حدیثی که رسول خداص در آن، امر به ذبح یا قضاء نکرده است.
۱۱ – حکم کفاره نذر: ابن عباس گوید که: رسول خداصلی الله علیه و علی آله وصحبه وسلم فرمود: «هرکس چیزی را بر خود نذر کرد و توان انجام آن را نداشت کفاره آن، کفاره سوگند است».(روایت از ابوداود و ابن ماجه).(۲) عقبه بن عامرس گوید که: رسول خداص فرمود: کَفَّارَه النَّذْر کَفَّارَه الْیَمِینِ ” أَخْرَجَهُ مُسْلِم «کفاره نذر ناتمام، کفاره سوگند است». (روایت از مسلم، ابوداود و ترمذی).(۳) و همچنین رسول خداص به زنی که نذر کرده بود پیاده به حج برود و نمی توانست، امر کرد کفاره بپردازد. (روایت از احمد و ابوداود).
۱۲ – وفا به نذر از جانب فرزند نذر کننده ای که فوت کرده است کفایت می کند: امام بخاری روایت کرده که یکی از زنان طایفه جُهَیْنَه ، نزد رسول الله – صلى الله علیه وسلم – آمد و گفت: مادرم نذر کرده بود که به حج برود، ولی موفق نشد و فوت کرد. آیا من می توانم از طرف او، حج کنم؟ رسول الله – صلى الله علیه وسلم – فرمود: نَعَمْ حُجِّی عَنْهَا بلی، از طرف او، حج کن أَرَأَیْتِ لَوْ کَانَ عَلَى أُمِّکِ دَیْنٌ اگر مادرت بدهکار می بود أَکُنْتِ قَاضِیَهً آیا بدهکاریش را پرداخت نمی کردی؟ اقْضُوا اللَّهَ پس وام خدا را ادا کن فَاللَّهُ أَحَقُّ بِالْوَفَاءِ. زیرا ادای حق خدا، واجب تر است».
بنابرقول قدیم شافعی،که امام نووی گفته است: قول قدیم در اینجا معتبر است هرکس چند روزه ای از رمضان را از دست داده و امکان قضاء آن را نداشت و فوت کرد، یا نذر و یا کفاره ای بر عهده وی بود، نزدیکان او می توانند به جای او روزه بگیرند یا از ترکه او کفاره آن ها را بدهند.. محمدبن حسن شیبانی از علمای احناف هم گفته : نزدیکان متوفی می توانند به جای او نذر، یا صدقه، یا حج را انجام دهند ان شاءالله.وگفته: این، قول ابوحنیفه و اکثر فقهاء ما است.
۱۳ – حکم کسی نذر کند که روزه بگیرد و از آن عاجز باشد:کسی روزه واجب یا شرعی را نذرکند و از وفای بدان عاجز باشد، خواه به علت پیری و سن زیاد یا بعلت بیماری که امید شفای آن نیست، او می تواند افطار کند وکفاره سوگند را بپردازد یا بجای روزه هر روزی طعام یکنفر مستمند را بدهد. برخی گفته اند احتیاطاً باید هر دو را انجام دهد.
۱۴- حکم وفا به نذر لجاج:نذر لجاج اینست که کسی سوگند یاد کند که تمام مال او صدقه باشد یاگفت: همه مال من در راه خدا باشد. در باره وفا به چنین نذری سه حکم صادر شده است ۱) شافعیه گفته: بایدکفاره سوگند بدهد. ۲) مالک گفته است: باید یک سوم مالش را بدهد. ۳) ابوحنیفه گفته است: در اینگونه موارد مالی مراد خواهد بود که از اصل آن زکات واجب است نه اموال غیر زکوی از قبیل باغ وملک ، زمین وآب وامثال آنها.
۱۵ – حکم خوردن از نذر برای نذر کننده : وَفِی النَّذْرِ لاَ یَجُوزُ لِلنَّاذِرِ الأْکْل مِنْ نَذْرِهِ طبق همه مذاهب اهل سنت جایز نیست نذر کننده از نذرش بخورد.دلیلش را هم چنین گفته اند: لأِنَّهُ صَدَقَهٌ ، وَلاَ یَجُوزُ الأْکْل مِنَ الصَّدَقَهِ نذر نوعی صدقه است و خوردن از صدقه خود درست نیست.تنها علمای مالکی وبرخی از علمای مذهب شافعی گفته اند هنگامی که نذر کننده نذر را بطور مطلق به دل ویا به زبان بیاورد و نگوید این نذر برای مساکین است می تواند خودش هم از نذر خود بخورند.بقیه علما همین را هم جایز نمی دانند.چون می گویند نذر نوعی صدقه هست ونیاید انسان خودش از آن بخورد.(وَأَمَّا فِی النَّذْرِ فَإِذَا لَمْ یَنْوِهِ لِلْمَسَاکِینِ جَازَ لَهُ الأَْکْل مِنْهُ عِنْدَ الْمَالِکِیَّهِ ، وَعِنْدَ بَقِیَّهِ الْمَذَاهِبِ لاَ یَأْکُل مِنْهُ بازهم نوشته شده است :وَکَذَلِکَ النَّذْرُ الْمُطْلَقُ الَّذِی لَمْ یُعَیَّنْ لِلْمَسَاکِینِ – لاَ بِلَفْظٍ وَلاَ بِنِیَّهٍ – یَجُوزُ الأَْکْل مِنْهُ ، عِنْدَ الْمَالِکِیَّهِ وَبَعْضِ الشَّافِعِیَّهِ

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.