آخرین اخبار

کانال تلگرام

telegram2
خانه / اخبار ویژه / نمازجمعه ۱۸ مرداد صادقیه تهران

نمازجمعه ۱۸ مرداد صادقیه تهران

ارسال شده توسط رویال از تهران

به گزارش سنی دیلی، هشتصد و بیست و ششمین (۸۲۶) نمازجمعه اهل سنت در صادقیه تهران بتاریخ (۱۸) مرداد ۱۳۹۸ برگزار گردیدکه موضوع خطبه عبارتست از:احکام قربانی وآداب عید قربان ونماز عید
در این خطبه بتوفیق الله متعال می خواهم مطالبی در باره سه موضوع بطور گذرا مطالبی را در آستانه برگزاری هفدهمین نمازعید قربان در صادقیه تهران خدمتتان عرض کنم:
۱) موضوع اول،مطالبی در باره احکام قربانی :
۱. تعریف اضحیه یا قربانی: قربانی اسم است برای تنها سه حیوان شتر، گاو و گوسفندی که در روز عید خجسته‌ی قربان یعنی دهم ذی الحجه و ایام تشریق یعنی روزهای یازدهم ، دوازدهم و سیزدهم ذی الحجه برای تقرب بە خداوند ذبح می‌گردد.یعنی باید در قربانی هم همچون همه عبادتها اخلاص باشد و صرفا باید رضا و خشنودی خداوند قربانی کرده شود، زیرا خداوند هیچ عملی را نمی پذیرد مگر آنکه خالص برای او باشد و جز خشنودی خدا هیچ غرضی در کار نباشد.
۲. دلیل شرعی قربانی: (فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَانْحَرْ) [کوثر: ۲] پس برای پروردگار خود نماز بخوان و قربانی بکن. (وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَکُمْ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ لَکُمْ فِیهَا خَیْرٌ) [حج: ۳۶] «و [قربانى کردن] شتران [درشت اندام] را برایتان از شعائر خداوند گردانیده‌ایم، در آن برایتان خیر است». و دلیل دیگر اجماع امت اسلامی است مبنی بر اینکه پیامبرخدا – صلى الله علیه وآله و صحبه و سلم – و مسلمانان گذشته قربانی کرده‌ اند.
۳. فضیلت قربانی: ۱)ترمذی روایت کرده است که پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم -فرمود: «مَا عَمِلَ ابْنُ آدَمَ یَوْمَ النَّحْرِ عَمَلاً أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ – عز وجل – مِنْ هِرَاقَهِ دَمٍ بهترین و پسندیده‌ترین عمل انسان در روز عید در نزد خداوند، ذبح و ریختن خون قربانى است. وَإِنَّهُ لَیَأْتِى یَوْمَ الْقِیَامَهِ بِقُرُونِهَا وَأَظْلاَفِهَا وَأَشْعَارِهَا در روز قیامت حیوان ذبح شده با شاخ‌ها، سُم‌ها و موهاى خود حاضر مى‌شود. (یعنى در برابر همەی این‌ها به شخص پاداش خواهد رسید) وَإِنَّ الدَّمَ لَیَقَعُ مِنَ اللَّهِ – عز وجل – بِمَکَانٍ قَبْلَ أَنْ یَقَعَ عَلَى الأَرْضِ خون قربانى پیش از اینکه بر زمین بریزد مورد قبول حضرت حق واقع می‌شود، فَطِیبُوا بِهَا نَفْسًا» « پس پس با طیب خاطر آن را انجام دهید و قلباً بدان شاد باشید و با ذبح قربانى خودتان را خوشحال کنید و درون خود را بدان پاک گردانید »(ابن ماجه). ۲)از رسول اللّه – صلى الله علیه وآله وسلم – در مورد قربانى سؤال شد؟ فرمود: «سُنَّهُ أَبِیْکُمْ إِبْراهِیمُ» «سنت پدر شما ابراهیم – علیه السلام – است». سٶال شد، از این قربانى به ما چه می‌رسد؟ فرمود: «بِکُلِّ شَعْرَهٍ حَسَنَهٌ» «در برابر هر تار مو یک ثواب به شما می‌رسد.» سٶال شد، پس پشم چى؟ فرمود: «بِکُلِّ شَعْرَهٍ مِّنَ الصُّوفِ حَسَنَهٌ» «در برابر هر تار پشم نیز یک نیکى یا ثواب به شما خواهد رسید». (ابن ماجه و ترمذى).
۴. حکم قربانی: درباره‌ی حکم قربانی بین علمای امت اسلامی دو دیدگاه وجود دارد: ۱. قربانی در حق توان‌گر سنت مؤکده است؛ که پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم – بر انجام آن تاکید داشته و آن را ترک نکرده‌اند، برای کسی که برآن قدرت داشته باشد ترک آن مکروه است و اکثر علما همین دیدگاه را دارند؛ ۲. قربانی نمودن برای مستطیع واجب است. در دو مورد قربانی واجب می گردد:۱ – کسی که قربانی را بر خود نذر کند فرض می شود چون پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم – گفت: «من نذر أن یطیع الله فلیطعه» «هرکس بر خود نذر کند که اطاعت خدایند باید آن را انجام دهد و اطاعت کند». حتی اگر نذر کننده بمیرد برای نایب او درست است که چیزی را که پیش از مرگش معین کرده است تا آن را نذر کند، برایش انجام دهد.۲- بگوید: «هذه لله، أو: هذه أضحیه» «این حیوان از آن خدا است یا این حیوان قربانی او است». پس واجب می شود آن را قربانی کند. امام مالک می گوید: هرگاه حیوانی را به قصد و نیت قربانی خرید، قربانی کردن آن واجب می شود.
۵. قربانی بر چه کسانی سنت مٶکده و یا واجب است؟: بر هر مسلمانی که مقیم و مالک نصاب باشد، قربانی براوسنت مٶکده ویا واجب است. مالک نصاب به کسی گفته می‌شود که در روزهای عید، اموال او به غیر از ضروریات زندگی (منزل مسکونی، وسیله‌ی نقلیه، لباس و ظروف و…)، به حد نصاب زکات که ۲۰ مثقال شرعی معادل ۴۷۹/۸۷ گرم از طلا یا قیمت این مقدار که۴۰ میلیون تومان است برسد. در نصاب قربانی، گذشتن یک سال بر مال شرط نیست. البته با اینکه قربانی بر فقیر و مسافر واجب نیست؛ اما اگر قربانی کردند، اجر کامل به آن‌ها می‌رسد. زنی که قیمت زیور آلات و دیگر اموال غیر ضروری‌اش به حد نصاب فوق برسد، قربانی بر او نیز طبق نظر برخی ازامامان واجب است. اگر سرمایه‌ی پدر و فرزندان بالغ، مشترک باشد و در صورت تقسیم به هر یک به اندازه نصاب کامل و یا بیشتر برسد، پس بر هر کدام از پدر و فرزندان، جداگانه قربانی سنت مٶکده یا واجب است.
۶. حکمت و فلسفه قربانی: ۱ – تقرب به خداوند متعال . از آیه‌ی: (فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَانْحَر) [کوثر: ۲] برمی آید که قربانى نیز مانند نماز وسیله‌ی تقرب الى اللّه است. ۲ – زنده نگاهداشتن سنت ابراهیم خلیل اللّه و اسماعیل ذبیح : خداوند می‌فرماید: (وَفَدَیْنَاهُ بِذِبْحٍ عَظِیمٍ) [الصافات: ۱۰۷]. «ذبح بسیار باارزشى را جایگزین اسماعیل کردیم».۳ – بذل و بخشش براى اعضای خانواده و مساکین در روز عید. ۴ – تعظیم شعائر الهی و کسب تقوا که در سوره حج به این حکمتها اشاره شده است : (لَن یَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَکِن یَنَالُهُ التَّقْوَى مِنکُمْ (۳۷) [هرگز] گوشتهاى آن [قربانی‌ها] و نیز خون‌هایش به خداوند نمی‌رسد بلکه پرهیزگاریتان به او می‌رسد. ۴ – شکر و سپاس خداوند در برابر آنچه که از جانواران در اختیار ما قرار داده است. خداوند مى فرماید: {فَکُلُوا مِنْهَا از آن بخورید وَأَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّ و به بینواى غیر سائل و سائل بخورانید.کَذَلِکَ سَخَّرْنَاهَا لَکُمْ بدینسان آن را برایتان رام گردانیده ایم لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ (۳۶) [الحج: ۳۶] باشد که سپاس گزارید.
۷. تنها حیواناتی که برای قربانی کردن درست است کدامها هستند؟: قربانی تنها ازسه حیوان شتر، گاو و گوسفند درست و جایز است و از غیر این سه حیوان مانند مرغ و خروس کفایت نمی‌کند. به دلیل فرموده خداوند متعال:{وَلکُلِّ أُمَّه جَعَلنَا مَنسَکاً لِیَذکُرُوا اسمَ اللهِ عَلَی مَا رَزَقَهُم مِن بَهِیمَهِ الأنعَامِ}(حج: ۳۴) و براى هر امّتى روش قربانى کردنى مقرر داشته ایم تا نام خداوند را بر آنچه از چهارپایان حلال گوشت که روزى شان کرده است، یاد کنند.
۸. وقت ذبح و سر بریدن قربانی: شرط قربانی آنست که بعد از طلوع خورشید روز عید قربان روز دهم ذی الحجه باشد و بە اندازه‌ای که بتوان نماز عید را خواند از طلوع آفتاب گذشته باشد و بعد از گذشت این مقدار وقت از طلوع خورشید روز عید، در هر ساعت از ساعات سه روز ایام عید یعنی ایام التشریق، چه در شب و چه در روز قربانی صحیح است و با پایان گرفتن این سه روز وقت قربانی تمام می‌شود.وهرکس قبل از این وقت وبعداز این وقت حیوانی را سر ببرد برایش قربانی محسوب نمی گردد. رسول اللّه – صلى الله علیه وآله وسلم – مى فرماید: «مَنْ ذَبَحَ قَبْلَ الصَّلَاهِ هر کس پیش از نماز قربانی را ذبح کند إِنَّمَا یَذْبَحُ لِنَفْسِهِ براى خود ذبح کرده است وَمَنْ ذَبَحَ بَعْدَ الصَّلَاهِ و هر کس بعد از نماز ذبح کند، فَقَدْ تَمَّ نُسُکَهُ قربانی اش را کامل کرده وَأَصَابَ سُنَّهَ الْمُسْلِمِیْنَ» (بخاری) و به شیوه مسلمانان عمل کرده است». در حدیث آمده است: «کُلُّ أَیَّامُ التَّشْرِیْقِ ذَبْحٌ» «تمام روزهاى تشریق روز ذبح هستند». یازدهم و دوازدهم (سیزدهم) از ایام تشریق اند.
۹. تعداد قربانی برای یک خانواده: قربانی کردن یک گوسفند یا یک بز برای یک خانواده کفایت می‌کند، چون اصحاب برای خود و خانواده‌شان یک گوسفند قربانی می‌کردند.
۱۰. مشارکت در قربانی: هرگاه قربانی شتر و گاو باشد مشارکت در آن برای دیگران جایز است که گاو یا شتر برای هفت نفر کفایت می‌کند.از جابر نقل شده که گفت: ما در حدیبیه همراه پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم – بودیم و شتر و گاو را برای هفت نفر قربانی می‌کردیم».(مسلم و ترمذی).
۱۱. تقسیم و توزیع گوشت قربانی: مستحب است که گوشت قربانى به سه قسمت تقسیم شود: یک سوم براى اعضای خانواده و یک سوم آن به فقرا صدقه شود و یک سوم دیگر آن به عنوان هدیه میان دوستان توزیع گردد. رسول اکرم می‌فرماید: «کُلُوْا وَادَّخِرُوْا وَتَصَدَّقُوْا» (متفق علیه). «بخورید، ذخیره کنید و صدقه کنید». البته اگر تمام گوشت قربانى صدقه داده شود، اشکالى ندارد، همانطور که اگر همه‌اش براى اعضاء خانواده ذخیره شود بلامانع است. و نقل آن بجای دیگر حتی به شهر دیگر هم جایز است.
۱۲. آیا صاحب قربانی می‌تواند کس دیگری را براى ذبح وکیل کند؟: بهتر است که هر کس قربانى خود را، خودش ذبح کند بشرطی که ذبح را نیکو بداند و اگر دیگرى را براى ذبح آن وکیل کند نیز جایز است، هیچگونه کراهیت یا اختلافى در صحت وکالت وجود ندارد.
۱۳)سنتهای هنگام ذبح قربانی : سنت است که بگوید: «بسم الله والله أکبر» خداوندا این قربانی برای فلان …است – نام خود را بگوید- چون پیامبرخدا – صلى الله علیه وآله وسلم – خود قوچی را سربرید و قربانی کرد و گفت: «بسم الله والله أکبر، «اللَّهُمَّ هَذَا عَنِّىْ وَعَنْ مَنْ لَّمْ یُضَحَّ مِنْ أُمَّتِىْ» «خداوندا این قربانی برای خودم و برای افرادی از امتم که ندارند قربانی کنند». (ابوداود و ترمذی) .
۱۴)برخی از اوصاف قربانی رسول خدا صلی الله علیه وعلی آله وصحبه وسلم : أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله علیه وسلم أَمَرَ آن‌حضرت صلى الله علیه وسلم امر فرمود به آوردن بِکَبْشٍ أَقْرَنَ یَطَأُ فِی سَوَادٍ قوچ شاخ‌داری که رنگ پا‌هایش سیاه باشد وَیَبْرُکُ فِی سَوَادٍ و شکمش سیاه باشد وَیَنْظُرُ فِی سَوَادٍ چشم سیاه باشد فَأُتِیَ بِهِ لِیُضَحِّیَ بِهِ پس این چنین قوچی آورده شد تا بدان قربانی کند.
۱۵ – خوب است دستمزد از گوشت و پوست قربانى داده نشود: ااز سیدنا على – رضی الله عنه – روایت است می‌فرماید: «رسول اکرم – صلى الله علیه وآله وسلم – به من امر کرد أَنْ أَقُومَ عَلَى بُدْنِهِ، تا که هنگام ذبح شتر قربانى ایشان حاضر باشم وَأَنْ أُقَسِّمَ لُحُومَهَا وَجُلُودَهَا وَجِلَالَهَا عَلَى الْمَسَاکِینِ، و حکم کرد که گوشت، پوست و آنچه که در گلو و پشت آن است، همه را صدقه کنم وَلَا أُعْطِیَ فِی جِزَارَتِهَا شَیْئًا مِنْهَا، و به ذبح کننده (به عنوان) مزد از این چیز‌ها ندهم وَفرمود: نَحْنُ نُعْطِیْهِ مِنْ عِنْدِنَا» (متفق علیه).یعنی «ما از جیب خود به ذبح کننده مزد می‌دادیم». و فروش گوشت قربانی و پوستش برای صاحبش جایز نیست و نباید چیزی از گوشت قربانی بعنون مزد و پاداش به قصاب داده شود و او می‌تواند برابر عملش برایش مزد قرار دهد یا با عمل خود آن را برابری کند. قربانی کننده فقط می‌تواند پوست قربانی را صدقه کند و خود نیز از آن بهره ببرد و بقول ابوحنیفه فروختن پوستش و صدقه دادن بهای آن یا به وسیله بهای پوستش چیزی بخرد و در خانه‌اش از آن سود ببرد جایز است.
۱۶٫ شرایط حیوان قربانی: ۱. حداقل قربانی گوسفند، باید شش ماهه و بز یک ساله و گاو و گوساله‌ دو ساله و شتر پنج ساله ، خواه نر یا ماده باشد. ۲. حیواناتی که برای قربانی درست نیستند: یکی از شرایط حیوان قربانی، خالی بودن آن از عیب است، پس قربانی کردن حیوانی که دارای عیب ظاهری باشد، که موجب لاغر شدنش گردد، نه عیب کوچک، جایز نیست مانند عیوب زیر: ۱- حیوان بیماری که بیماریش آشکار باشد. ۲ – حیوان کوری که کوریش آشکار باشد. ۳ – حیوان لنگ که لنگی آن آشکار باشد.۴ – حیوانی که از شدت لاغری مغزش آسیب دیده باشد و دیگر چاق نشود.۵- حیوانی که گوشش بریده شده یا شاخش شکسته باشد. و حیواناتی که دارای عیوب زیر هستند همین حکم را دارند: حیوانی که از ریشه دندانهای بزرگ او افتاده باشد و حیوانی که پوسته شاخش شکسته و حیوانی که چشمش نمی‌بیند و حیوانی که گیج باشد و دور خود بگردد و نچرد و حیوان کری که‌ کری آن فراوان باشد. البته حیوان گنگ و بی‌دم و آبستن و حیوانی بدون گوش آفریده شده یا نیمه گوشش رفته باشد یا نشیمنگاهش رفته باشد. اشکالی ندارد ولی اصح اقوال شافعیه اینست که حیوان که پستانش و دمش بریده شده باشد چون یک قسمت خوردنی را از دست داده است کفایت نمی‌کند. امام شافعی گفته است در باره دندان‌ها چیزی از پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم – در خاطر نداریم که روایت شده باشد.
۱۷)قربانی حیوان باردار: جمهور اهل علم قربانی کردن چهارپایان اهلی (گاو و گوسفند و بز و شتر) اگر باردار باشد، جایز می‌دانند. و درباره جنین؛ اگر بصورت زنده خارج شود، باید ذبح شود و بعد خورده شود، ولی اگر مرده بیرون آید؛ جمهور علماء گفتند: خورده می‌شود، زیرا ذبح جنین تابع ذبح مادرش است. پیامبر صلی الله علیه وسلم روایت است که فرمود: «ذَکَاهُ الْجَنِینِ ذَکَاهُ أُمِّهِ». یعنی: «ذبح جنین (همان) ذبح مادرش است». أبو داود ، ترمذی وابن ماجه وأحمد و البانی در «صحیح الجامع».
۱۸٫ قربانی بهتراست یا صدقه پول قربانی؟: چیزی که از زمان رسول خدا صلى الله علیه وسلم تا عصر حاضر جریان داشته، این است که مردم به ذبح قربانی پرداخته‌اند؛ زیرا این عبادتی مخصوص است و قربانی نمودن از صدقه دادن پول بهتر است. دادن پول به جای قربانی خلاف سنت پیامبر اکرم صلى الله علیه وسلم، خلفای راشدین، صحابه و علمای امت اسلامی است و اگر این کار درست می‌بود، پیامبر صلى الله علیه وسلم و صحابه حداقل یک بار آن را انجام می‌دادند. بنابر این، قربانی از صدقه دادن قیمت آن ، بهتر و افضل است؛ و مذهب جمهور علما، هم‌چون: امام ابوحنیفه، امام مالک، امام شافعی، امام احمد، ربیعه، ابوالزناد، ابن تیمیه و … همین است. عبدالرزاق از سعید بن مسیب روایت نموده که گفته است: قربانی نمودن گوسفندی به نزد من بهتر از صدقه دادن یک‌صد درهم است. بنابر این، برای هیچ کسی جایز نیست که صدقه را بر قربانی ترجیح دهد؛ زیرا ثواب صدقه کمتر از قربانی است؛ از آنجا که در قربانی سختی‌های بیشتری مانند خرید، پرورش و حفاظت تا وقت ذبح و کشتن و توزیع گوشت آن وجود دارد و اگر فرد مسلمان نیتش را خالص برای خدا بگرداند، برایش به انجام هر یک از این موارد اجر و ثواب نوشته می‌شود. اگر کسی به جای قربانی، پول آن را صدقه نماید، قربانی از گردنش ساقط نمی‌گردد. مگر کسی که قربانی بر او سنت مٶکده یا واجب بود و در ایام عید بنا بر دلایلی نتوانست قربانی کند،که این واجب از او ساقط نمی‌شود و باید بعداً قیمت قربانی را صدقه کند.
۱۹٫ دادن قرض و بدهی از قربانی کردن در روز عید قربان واجب‌تر است، به چند دلیل: ۱- ادای دَین و قرض واجب است، در حالیکه قربانی کردن سنت مٶکده می‌باشد، و لذا واجب بر سنت مقدم است. و حتی اگر بر اساس قول بعضی از اهل علم که قربانی را واجب می‌دانند، باز پرداخت قرض واجب‌تر است، زیرا بر طبق قول این عده از علما قربانی بر کسی واجب است که توانایی مالی داشته باشد در حالیکه بدهکار این توانایی را ندارد. ۲- قرض حق الناس است ولی قربانی حق الله از نوع مندوبات و مستحبات می‌باشد و در این حالت حق الناس مقدم‌تر خواهد شد. ۳- در ندادن بدهی مردم مخاطره‌ی بزرگی وجود دارد، زیرا اگر بدهکار بدهی خود را ندهد در روز قیامت خداوند بجای بدهی او حسناتش را به طلبکار می‌دهد و این خطر بزرگی است، زیرا مسلمان در آن روز به یک حسنه‌ی واحد هم نیاز مبرم دارد.
۲۰- حکم إعطاء به غیر مسلمان از گوشت قربانی: اشکالی ندارد به غیر مسلمانی که فقیر ،یا فامیل یا همسایه یا مولفه القلوب است داده شود(منها لفقره أو قرابته أو جواره أو تألیف قلبه؛ لقوله صلی الله علیه وسلم فی حدیث أسماء بنت أبی بکر الصدیق المتفق علیه: «صِلی أمک»، ومن المعلوم أن أم أسماء کانت من کفار قریش الوثنیین، و درحدیث متفق علیه رسول خدا فرمودند: « فِی کلِّ کَبِدٍ رَطْبَهٍ أَجْرٌ» سیر کردن هر جاندارى اجر و ثواب دارد.
۲)مطلب دوم آداب روز عید قربان است که بترتیب عبارتند از:
۱) خودآرایی در عید : یعنی قبل از خروج برای محل برگزاری نماز عید قربان غسل کرد، مسواک زد ، بوی خوش استعمال نمود و بهترین لباس را پوشید.از سیدنا انس – رضی الله عنه – رواىت شده است که: «أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ – صلى الله علیه وسلم – فِی الْعِیدَیْنِ رسول اکرم – صلى الله علیه وآله وسلم – در عید فطر و عید قربان به ما امر کرد أَنْ نَلْبَسَ أَجْوَدَ مَا نَجِدُ، که بهترین لباس مان را بپوشیم وَأَنْ نَتَطَیَّبَ بِأَجْوَدَ مَا نَجِدُ از بهترین خوشبویی که داریم استفاده کنیم ، وَأَنْ نُضَحِّیَ بِأَسْمَنَ مَا نَجِدُ» (حاکم). و چاق ترین گوسفندی را که داریم ذبح کنیم».
۲) در عید قربان تا نماز عید قربان اقامه نشده چیزی خورده نشود:شخص بعد از بازگشت از نماز،چیزی بخورد و اگر قربانی داشته باشد، از آن بخورد.روایت است که: «پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم – در روز عید فطر پیش از اینکه صبح بیرون آید، چیزی می خورد و در روز عید قربان تا برنمی گشت، چیزی نمی خورد». به روایت ترمذی وابن ماجه و احمد، احمد افزوده است که: از قربانی می خورد.
۳) رفتن همه مسلمانان به محل برگزاری نماز عید : ام عطیه رضی الله عنها گفته است: :« به ما (زنان) دستور داده شد که در روز عید فطر و قربان به سوى محل برگزاری نماز عید بیرون رویم حتى زنهایى که در حالت حیض و عادت زنانه بودند و دخترهایى که در گوشه منزل خود را پنهان مى کردند و کمتر بیرون مى رفتند نیز با خود ببریم تا در اجتماع بزرگ مسلمانان شرکت نماییم، اما زنهایى که در حالت حیض بودند از محل نماز دور مى ماندند (و نماز را نمى خواندند) یکى از زنها گفت: اى رسول خدا! بعضى از ما چادر ندارند، پیغمبر – صلى الله علیه وسلم – فرمود: لِتُلْبِسْهَا صَاحِبَتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَا»(متفق علیه) باید دوستانشان که چادر دارند آنان را نیز بپوشانند». بخاری از ابن عباس روایت کرده است که: «من روز عید فطر یا عید قربان همراه پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم – بیرون رفتم که اول نماز گزارد، سپس خطبه ایراد نمود، سپس پیش زنان رفت و آنان را پند ، اندرز و تذکرداد و به دادن صدقه دعوت فرمود»
۴) تکبیرگفتن: به دلیل قول خدای متعال است:{ کَذَلِکَ سَخَّرَهَا لَکُمْ لِتُکَبِّرُوا اللَّهَ عَلَى مَا هَدَاکُمْ } (سوره حج/ ۳۷).”این چنین الله متعال آن را برایتان مسخر کرد تا خدای را بر آنچه شما را هدایت کرده است تکبیر گوئید و بزرگ بدانید”.تکبیر گفتن، در عید قربان از صبح روز عرفه تا عصر آخر ایام التشریق بعد از نمازهای فرض تکبیر گفتن سنت است»البته بعد از نماز صبح روز عرفه تا عصر روز سیزدهم طبق نظر صاحبین (امام ابو یوسف و امام محمد (رحمهماالله) و تا عصر روز عید طبق نظر امام ابو حنیفه:، تکبیرات تشریق خوانده شوند، و قول مفتی به، قول صاحبین است. و تکبیر تشریق، یکبار با صدای بلند خوانده شود، تکبیر تشریق این است: «الله أکبر، الله أکبر، لا إله إ لا الله والله أکبر، الله أکبر، ولله الحمد».و اگر امام تکبیر تشریق را ترک کرد مقتدیها باید بخوانند. صیغه تکبیر عید: «اللهُ أکبر اللهُ أکبر اللهُ أکبر لَا إلهَ إلَّا اللهُ وَالُله أکبر الله اکبر وَلَلهِ الحَمد»
۵ – اگر امکان دارد راه ایاب و ذهاب یکی نباشد: بیشتر علما براین رای هستند که مستحب است، راه رفتن به محل برگزاری نماز عید و راه بازگشت با هم یکی نباشند. خواه برای امام یا مامومین هردو مستحب است. ( بخاری)روایت کرده که «راه رفتن و بازگشت پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم – در روز عید یکی نبود»بازهم (احمد ،مسلم و ترمذی)روایت کرده اند که «هرگاه پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم – روز عید بیرون می رفت از راهی برمی گشت که با راه بیرون رفتنش فرق داشت».
۶) بجای رو بوسی کردن،در روز عید قربان آن هم بعد از اتمام برگزاری مراسم نماز و خطبه قربان در حد امکان مصافحه و دست دادن صورت بگیرد و به همدیگر تبریک و مبارک باد بگویند، مانند اینکه بگویند: خداوند از ما و از شما قبول فرماید. جبیر بن نفیر گفته است: اصحاب پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم – وقتیکه در روز عید به هم می‌رسیدند به همدیگر می‌گفتند: «تقبل الله منا ومنکم»؛ خداوند از ما و شما قبول فرماید (ابن حجر گفته اسنادش حسن است)
۷) انجام کارهای نیک و پسندیده مانند: پیوند با خویشاوندان، دیدار نزدیکان،‌‌ رها نمودن دشمنی ، کینه ، حسد ، نفرت ، پاک کردن قلب از تمام این‌ها، مهرورزی و توجه به تنگدستان ، فقرا و یتیمان و کمک نمودن به آنان و شاد کردن دلهای آنان را چه خوب است در روز عید از یاد نبریم.
۸) گرفتن روزه در روز عید قربان و ایام تشریق یعنی ۱۲،۱۱و۱۳ذی الحجه حرام است اگر کسی روزه گرفت، واجب است افطار کند و قضا هم لازم نیست.
۹) تا آنجایی که برای کسی امکان داشته باشد به محل نماز با پای پیاده برود و برگردد.
۱۰) در خوردن، نوشیدن، بازى ها و سرگرمى های مجاز در روز عید تنگ نظرى به خرج داده نشود. (مسلم)روایت کرده که رسول اکرم – صلى الله علیه وآله وسلم – در باره عید قربان مى فرماید: «أَیَّامُ التَّشْرِیْقِ، أَیَّامُ أَکْلٍ وَشُرْبٍ وَذِکرُاللّهِ عَزَّ وَجَّلَ» «روزهاى قربانى، روزهاى خوردن، نوشیدن و یاد خدا هستند». (ابوداود و نسائی) از انس روایت کرده اند مى گوید: وقتى رسول اکرم – صلى الله علیه وآله وسلم – وارد مدینه شدند، مردم مدینه دو روز داشتند که در آنها بازى مى کردند و جشن مى گرفتند رسول اکرم – صلى الله علیه وآله وسلم – فرمودند: قَدْ أَبْدَلَکُمْ اللَّهُ بِهِمَا خَیْرًا مِنْهُمَا: یَوْمَ الْأَضْحَى وَیَوْمَ الْفِطْرِ» « خداوند بجاى این دو روز، دو روز بهتر به شما عنایت کرده است، عید فطر و عید قربان».پس بازی و سرگرمی و آواز و آهنگ شرعی ومباح و خوردن در اعیاد درست است و زیاده روی در خوراک و پوشاک در ایام عید و بازی های مباح ، گناه نیست به دلیل حدیثی که متفق علیه است واز ام المومنین عایشه روایت کرده که می گوید: «افرادی از اهل حبشه در روز عید نزد رسول خداص بازی های سرگرم کننده اجرا می کردند. من از بالای گردن رسول خداص به آنان نگاه می کردم و رسول خداص به خاطر من شانه خود را پایین آورد و از بالای آن به بازی نگاه می کردم تا از نگاه کردن سیر شدم بعد از آن برگشتم». (متفق علیه). همچنین عایشه گوید: در یکی از روزهای عید دو کنیز با آواز خود، از حماسه روز بعاث که در آن روز بزرگان اوس و خزرج کشته شده بود یاد می کردند. ابوبکر در این حال وارد شد و گفت: «بندگان خدا آیا موسیقی شیطان می نوازید؟ و تا سه مرتبه این را تکرار کرد آنگاه رسول خداص فرمود: «ای ابوبکر هر قومی برای خود آهنگ و جشن هایی دارد و امروز هم جشن ما است».
۳)مطلب سوم ،احکام نماز عید قربان:
۱)دلیل مشروعیت نماز عید قربان: نماز عید قربان به موجب قرآن ، سنت نبوی و اجماع امت اسلامی مشروع شده است:۱) خداوند در قرآن فرموده است:(فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَانْحَرْ) (کوثر/ ۲)برای خدا و پروردگارت نماز بخوان و قربانی کن. مفسران می فرمایند: مراد از نماز در این آیه، نماز عید قربان و مقصود از نحر، نحر و قربانی عید قربان است. ۲)دستور رسول خداست که همه مسلمانها حتی زنانی که در عادت ماهیانه هستند به محل برگزار نماز عید بروند.۳)بدون شک پیامبر – صلى الله علیه وسلم – و یارانش همراه وی و کسانی بعد از وی نیز نماز عیدین را خوانده‌اند پس آن به صورت اجماع هم درآمده است.
۲)حکم نماز عید قربان: سه دیدگاه از فقهای مسلمان در این باره است:۱)نماز عید قربان سنت مؤکده است. ۲)نماز عید قربان واجب می‌باشد.یعنی این واجب بدون عذر از گردن مسلمان ساقط نمی‌شود. ۳)برخی دیگر آن را فرض عین دانسته اند و گفته اند که: تارک نماز عید گناهکار می شود. مگر شخصی که عذری داشته باشد. آن هایی که نماز عید را فرض می دانند استدلال شان به این صورت است که این نماز ، دستور رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَیْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ می باشد حتی به دختران در پرده نشین و جوان دستور داد تا خود را به محل برگزاری نماز عید برسانند و دستور فرمود زنان قاعده در گوشه ای جدا از جمعیت نماز گزاران بنشینند، زیرا زن قاعده نمی تواند در مسجد بماند، هرچند که عبور کردن از داخل مسجد، بدون درنگ نمودن برایش جائز است. خواندن نماز عیدین به صورت جماعت یک عمل شرعی است و منفرد و مسافر نیز می‌توانند آن را بخوانند.
۳) وقت شرعی نماز عیدین: وقت نماز عیدین از هنگام طلوع خورشید است تا وقت زوال آن. تعجیل در نمازعید قربان سنت است. امام شافعی به صورت مرسل آورده است که: پیامبر – صلى الله علیه وسلم – به عمرو بن حزم در نجران نوشت: «أَن عَجِّلِ الأَضحی وَأَخِّرِ الفِطرَ» در نماز عید قربان شتاب کن و در نماز عید فطر تأخیر کن.
۴)تعداد رکعات نماز عیدقربان: نماز عید قربان دو رکعت است به اجماع امت اسلامی که در رکعت اول به جز تکبیر تحریم،در مذهب امام شافعی در رکعت اول به جز تکبیر تحریم، هفت تکبیر و در رکعت دوم بجز تکبیر انتقال قیام، پنج تکبیر هر دو هم قبل از قرائت فاتحه گفته می‌شود. ترمذی روایت کرده است: «أَنَّ النَّبِیَّ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَسَلَّمَ کَبَّرَ فی العِیدَینِ، فی الأوُلی سَبْعاً قَبْلَ القِراءَهِ وَفِی الثّانِیَه خَمْساً قَبلَ القِرَاءَهِ» پیامبر – صلى الله علیه وسلم – در نماز عیدین پیش از قرائت فاتحه در رکعت اول هفت تکبیر و در رکعت دوم پنج تکبیر گفت «. وسنت است که بین تکبیر‌ها یعنی بین دو هر تکبیر به اندازه خواندن یک آیه معتدل توقف کند و تهلیل و تکبیر و تحمید گوید و نیکو است که بگوید: «سُبحانَ اللهِ وَالحَمدُلِلهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَاللهُ أَکْبَر.» چون این ذکر مناسب این حال و مقام است. و به قول ابن عباس و گروهی این ذکر جزء باقیات صالحات (اعمال خیری که همواره می‌ماند و ثوابش ادامه دارد) می‌باشد، و از حذیفه و ابوموسی نیز چنین روایت شده است. نماز عید قربان در نزد احناف شش تکبیر است. سه تایش بعد از تکبیر احرام، وقبل ازقرائت فاتحه در رکعت اول ودر رکعت دوم نخست قرائت فاتحه وسوره و سپس سه تکبیر خوانده می‌شود.
۵)گفتن تکبیرات سنت در نمازعید: پس اگرکسی سهواً یا به عمد آن‌ها را ترک کرد، نمازش باطل نمی‌شود و ابن قدامه گفته است در این باره خلافی سراغ ندارم. شوکانی ترجیح داده است که اگرکسی سهواً آن را ترک کرد، نیازی به سجده سهو نیست.
۶) اذان و اقامه در عید قربان نیست: نماز عید بدون اذان و اقامه برگزار می‌شود به دلیل حدیث متفق علیه که: «در روزهای عید رمضان و قربان اذان، گفته نمی‌شد». ابن عبدالبر می نویسد: اتفاق فقها براینست که اذان و اقامه در نماز عیدین و هیچ یک از نمازهای سنت نیست، و اذان تنها برای نمازهای فرض است.سنت خلفای راشدین، ابوبکر و عمر و عثمان و علی و جماعت صحابه – رضی الله عنهم – و دانشمندان تابعین و فقهای مناطق مختلف، بر همین حکم بوده است.
۷)چه کسانی می‌توانند نماز عید را بخوانند؟ مردان ، زنان و بچه ها مقیم باشند یا مسافر، بصورت جماعت یا انفرادی، در خانه یا در مسجد یا در نمازگاه خارج از شهر، می‌توانند نمازعید را بخوانند و نمازشان صحیح است.
۸)نماز عید قربان جهری است: یعنی امام این نماز را مانند دو رکعت نماز صبح و دو رکعت اول نمازهای مغرب وعشاء و نیز مانند دو رکعت جمعه و نماز تراویح و نماز استسقاء و نماز خسوف ماه قرائت را به آواز بلند می خواند تا کسانی که در پشت سر او هستند، صدای او را بشنوند. و اجماع علما بر این است.
۹)کسی که نماز عید قربان او فوت شده است: اگرکسی به نماز جماعت نرسید، می‌تواند بصورت انفرادی دو رکعت بخواند. بخاری می‌گوید: اگرکسی به نماز عید نرسید، دو رکعت می‌خواند ، چه پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم – فرمود: «هذا عیدنا أهل الاسلام» «این جشن ما مسلمانان است.» انس بن مالک به مولای خود ابن ابی عتبه در «زاویه» دستور داد که اوهم اهل و فرزندانش را جمع کرد و با آنان همچون مردم شهر نماز خواندند و تکبیر گفتند. عکرمه گفت: «مردم سواد یعنی عراق در روز عید جمع می‌شوند و دو رکعت نماز عید را می‌خوانند، به همانگونه که امام در شهر رفتار می‌کند.» عطاء گفت: اگر کسی به نماز عید نرسید، خودش دو رکعت می‌خواند.
۱۰) خطبه نماز عیدین بعد از نماز است: چون ابن عباس رضی الله عنهما می گوید: نماز عید را پشت سر رسول الله – صلى الله علیه وسلم – ، ابوبکر – رضی الله عنه – ، عمر – رضی الله عنه – و عثمان – رضی الله عنه – خواندم. همه این بزرگواران، نماز عید را قبل از خطبه می خواندند.
۱۱) نما ز سنت پیش و بعد از نماز عید قربان به ثبوت نرسیده است: پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم – و یاران وی وقتی که به نمازگاه می رسیدند پیش و بعد از آن نمازی نمی خواندند. ابن عباس گفته است: «پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم – روز عید بیرون رفت و دو رکعت نماز بجای آورد که پیش از و بعد از آن نماز دیگر نخواند». همه محدثین این روایت را نقل کرده اند. و ابن عمر نیز چنین کرد وگفت عمل پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم – چنین بوده است. و بخاری از ابن عباس نقل کرده است که او خواندن نماز پیش از نماز عید را مکروه می دانست. اما درباره مطلق نماز سنت بقول حافظ ابن حجر در «الفتح» هیچگونه دلیلی خاص درباره منع آن درایام هفته به ثبوت نرسیده است مگر اینکه در اوقات کراهت باشد.
۱۲) گفتن تکبیر در ایام تشریق سنت است: از نماز صبح روز عرفه شروع شده و تا آخرین روز ایام تشریق ادامه دارد؛ و بعد از نمازهای فرض گفته می شود. اجماع و فعل صحابه ی کرام رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُم بر مشروعت این عمل دلالت می کند. تکبیر گفتن در شب هاى عید. تکبیر عید قربان تا آخر ایام تشریق یعنى تا ۱۳ عصر ذیحجه
۱۳) گرفتن روزه در ایام تشریق و عیدین حرام است: اگر کسی روزه گرفت، واجب است افطار کند و قضا هم لازم نیست. پیامبر – صلى الله علیه وآله وسلم – فرمود: «ایام تشریق، زمان خوردن و نوشیدن و انجام ذکر خدا است». (مسلم).همچنین فرمود: «روز عرفه و روز عید قربان و ایام تشریق، عید ما مسلمانان و روزهاى خوردن و نوشیدن هستند». (أحمد) اللهم لا تخرجنا من الایام العشر إلا بذنب مغفور وعمل مقبول وقلوب سلیمه بیضاء.. آمین
نماز عیدقربان در روزی که در ایران رسما عیدقربان اعلام می شود ودر صادقیه درها ازساعت ۵:۳۰دقیقه گشوده میشود ودر ساعت ۷:۳۰ دقیقه نماز عیدقربان اقامه میشود پیشاپیش آمدن عید را به همه مسلمانان تبریک عرض می کنم.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.