آخرین اخبار

کانال تلگرام

telegram2
خانه / اخبار ویژه / ادیب، مفسر، فقیه و عالم نحوی؛ ابوالحسن علی بن محمد سخاوی

ادیب، مفسر، فقیه و عالم نحوی؛ ابوالحسن علی بن محمد سخاوی

  • تولد:
    علی بن محمد بن عبدالصمد بن عبدالاحد بن عبدالغالب بن غطاس همدانی مصری سخاوی شافعی، کنیه‌اش ابوالحسن و معروف به علم‌الدین بود. در تولد ایشان اختلاف است؛ برخی او را متولد سال ۵۵۸ق و گروهی او را زاده ۵۵۹ق، دانسته‌اند.
  • معرفی:

    وی از مشاهیر ادبا، نحویان، قراء، فقیهان، مفسرین و در شمار پیشوایان نحو، تفسیر، لغت و قراء مصری به شمار می‌رود، تا جایی که شاگردش ابوشامه درباره او گفته که وی علامه زمانش و شیخ عصرش بود. ذهبی، ابن کثیر، جزری و سیوطی در کتب تراجم خویش از او به‌نیکی یاد کرده‌اند. سخاوی ابتدا بر مذهب مالکی بود، ولی بعد به مذهب شافعی درآمد.

  • اساتید:

    وی از وجود اساتید زیادی بهره برد که عبارتند از:
    داود بن احمد بن محمد بن منصور ثابت، ابوالبرکات بغدادی (۵۴۲-۶۱۶ق)؛ زید بن حسن بن زید بن حسن (۵۲۰-۶۱۳ق)؛ غیاث بن فارس بن مکی (۵۱۸-۶۰۵ق)؛ قاسم بن فیره بن خلف بن احمد (۵۳۸-۵۹۰ق)؛ احمد بن محمد بن احمد بن محمد بن ابراهیم ابوطاهر سلفی (۴۷۲-۵۷۶ق)؛ اسماعیل بن صالح بن یاسین بن عمران، ابوطاهر مصری (متوفی ۵۹۶ق)؛ حنبل بن عبدالله بن فرج بن سعاده رصافی حنبلی (متوفی ۶۰۴ق)؛ عبدالخالق بن فیروز جوهری، ابوالمظفر همدانی؛ قاسم بن علی بن حسن بن هبه‎الله (۵۲۷-۶۰۰ق)؛ محمد بن احمد بن حامد بن مفرح ارتاحی (۵۰۷-۶۰۱ق)؛ محمد بن یوسف بن علی غزنوی (۵۲۲-۵۹۹ق)؛ ابواسحاق ابراهیم بن جباره سخاوی؛ ابوطاهر اسماعیل بن مکی بن اسماعیل بن عیسی بن عوف زهری عوفی اسکندرانی مالکی (۴۸۵-۵۸۱ق)؛ عساکر بن علی بن اسماعیل مصری مقری نحوی شافعی (۴۹۰-۵۸۱ق)؛ ابوحفص بن طبرزد، عمر بن محمد بن معمر بن یحیی بغدادی (متوفی ۶۰۷ق)، هبهالله بن علی بن مسعود بن ثابت خزرجی بوصیری (۵۰۶-۵۹۸ق)

  • شاگردان:

    طلاب و دانشجویان زیادی به خدمت سخاوی رسیدند و از علوم بسیار زیاد وی بهره بردند که مهمترین شاگردانش عبارتند از:
    ابراهیم بن ابوالحسن مخرمی؛ ابراهیم بن داود بن ظاهر بن ربیعه (۶۲۲-۶۹۲)؛ شرف‌الدین ابوالعباس احمد بن ابراهیم بن سباع بن ضیاء فزاری بدری مقری نحوی شافعی (۶۳۰-۷۰۵ق)، ابن بعلبکی، احمد بن سلیمان بن مروان (متوفی ۷۱۲ق)؛ شمس‌الدین ابوالعباس احمد بن عبدالله بن زبیر خابوری (متوفی ۶۹۰ق)؛ احمد بن عبدالله بن شعیب تمیمی صقلی دمشقی مقری (متوفی ۶۶۳ق)؛ احمد بن محمد قلانسی؛ ابوالفداء اسماعیل بن عثمان بن معلم رشید حنفی (متوفی ۷۱۴ق)؛ صدرالدین اسماعیل بن مکتوم دمشقی (۷۱۰ق)؛ رکن‌الدین الیاس بن علوان بن ممدود مقری (متوفی ۶۷۳ق)؛ رشیدالدین ابوبکر بن ابوالدر (متوفی ۶۷۳ق)؛ ابن دبوقا جعفر بن قاسم بن جعفر بن علی ربعی (۶۲۱-۶۹۱ق)؛
    حسن بن خلال؛ ابوعلی حسن بن ابوعبدالله بن صدقه بن ابوالفتوح ازدی صقلی (متوفای ۶۶۹ق)؛ سدیدالدین ابوالقاسم خضر بن عبدالرحمن بن خضر حموی مقری (متوفی ۶۸۱ق)؛ ضیاءالدین دانیال بن منکلی بن صرفا شافعی (۶۱۷-۶۹۶ق)؛ صالح بن ابراهیم بن احمد بن ابراهیم (متوفی بعد از ۶۸۰ق)؛ ابومحمد عبدالسلام بن علی بن عمر بن سیدالنساء زواوی (۵۸۹-۶۸۱ق)؛ و…

  • آثار:

    از علامه سخاوی کتاب‌های زیادی در علوم مختلف به جا مانده است که آنها در بخش‌های مختلف عبارتند از:
    قرائت:
    الإفصاح و غایه الإنشراح فی القراءات السبع؛ فتح الوصید فی شرح القصید؛ مراتب الأصول و غرائب الفصول؛

  • تفسیر:

    تفسیر القرآن الکریم إلی آخر سوره الکهف؛

  • اعجاز قرآن:

    الإفصاح الموجز فی إیضاح المعجز؛
    أقوی العدد فی معرفه العدد؛

  • رسم المصحف:

    الوسیله إلی شرح العقیله.

  • متشابه القرآن:
    هدایه المرتاب و غایه الحفاظ و الطلاب.
  • تجوید قرآن:

    التبصره فی صفات الحروف و أحکام المد؛
    روضه الدرر و المرجان فی تجوید القرآن؛
    عمده المفید و عده المجید فی معرفه لفظ التجوید؛ منهاج التوفیق إلی معرفه التجوید و التحقیق.

  • فضائل قرآن:
    منازل الإجلال و التعظیم فی فضائل القرآن العظیم.
  • نسخ:

    الطوى الراسخ فی المنسوخ و الناسخ.

  • وقف و ابتدا:
    علم الاهتداء فی معرفه الوقف و الابتداء.
  • مکی یا مدنی سور:
    نثر الدرر فی ذکر الآیات و السور.
  • علوم قرآن:
    جمال القراء و کمال الإقراء؛رساله فی علوم القرآن.
  • حدیث:
    الجواهر المکلله فی الأخبار المسلسله؛
    شرح مصابیح السنه للبغوی.
  • سیره پیامبر:

    أرجوزه فی أسماء النبی(ص)؛
    أرجوزه فی سیره النبی(ص)؛
    ذات الأصول فی مدح الرسول(ص)؛
    ذات الأصول و القبول فی مفاخر الرسول(ص)؛
    ذات الدرر فی معجزات سید البشر؛
    شکوی الاشتیاق إلی النبی الطاهر الأخلاق؛
    القصائد السبع فی المدائح النبویه.

  • فقه:
    أرجوزه فی الفرائض؛
    تحفه الناسک فی معرفه المناسک؛
    ذات الحلل و مهاه الکلل.
  • عقاید:

    القصیده الناصره لمذهب الأشاعره؛
    الکوکب الوقاد فی تصحیح الاعتقاد؛

  • نحو و ادبیات عرب:
    سفر السعاده و سفیر الإفاده؛
    المفضل شرح المفصل؛
    منیر الدیاجی فی شرح الأحاجی؛
    نظم الضوابط النحویه.
  • موضوعات گوناگون:

    تنویر الظلم فی الجود و الکرم؛
    عروس السمر فی منازل القمر؛
    کتاب تحفه الفراض و طرفه تهذیب المرتاض؛
    لواقح الفکر فی أخبار من غبر؛
    المشهور فی أسماء الأیام و الشهور؛
    المفاخره بین دمشق و القاهره.

  • وفات:

    در وفات وی نیز همچون تولدش اختلاف وجود دارد، ولی بیشتر مصادر می‌گویند: سخاوی در دوازدهم جمادی الثانی سال ۶۴۳ ه‌ق، وفات یافته است. / منبع: احناف خواف

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.